woensdag 15 juli 2020 | Home | Bestenlijsten | Bestenlijsten NL | Calculators | Nieuws | Records | Uitslagen | Wedstrijden | VZA Ranglijsten | Weer |
 
Wedstrijdagenda meer wedstrijden
za 18-07: 2e Track Meeting Utrecht
wo 22-07: Welcome Back! Vlissingen
vr 07-08: 3e Track Meeting Utrecht
 

Mag huidig niveau hardlopen zomaar vergeleken worden met dat van de jaren 70?


woensdag 6 mei 2020 - Auteur/Bron: Eddie Pekaar

In de afgelopen wedstrijdloze periode, veroorzaakt door het wereldbedreigende coronavirus, zijn de gangbare Zeeuwse records op de weg van John Vermeule, tot nu toe in meer of mindere mate belicht. Veel stof heeft dat overigens niet doen opwaaien. Verwacht was dat ook niet. Want voor de meeste van de nu actieve hardlopers zijn dat onvoorstelbare tijden, waar waarschijnlijk zelfs nooit van wordt gedroomd.

De reacties van Jan Roose en Floris Willeboordse op de introductie van de reeks terugblikken op de Zeeuwse records van de Middelburger, hebben me, weliswaar met tussenpozen, aangespoord tot menig gedachtenspinsel. En dat heeft onderstaande tegenspraak op de reactie van Jan Roose opgeleverd. Op de reactie van Floris Willeboordse hoop ik later nog eens mijn zienswijze te geven op het begrip snelheid. Al is dat mogelijk niet ontbloot van het risico op hoon.

Volgens mij gaat Jan Roose nogal gemakkelijk voorbij aan de ontwikkeling, die het hardlopen heeft gekenmerkt sinds de tijd van Hermens/Tebroke. Zeg maar ruwweg de jaren zeventig van de vorige eeuw. Was het naar mijn idee in die tijd nog merendeels baan, daarna is dat steeds verder gekeerd naar overwegend weg. Tegenwoordig mag de marathon bijna allesoverheersend, en de 10.000m op de baan zo goed als uitgekakt, worden genoemd.

Zelfs de Diamond League heeft vanaf dit jaar de 5000m geschrapt, omdat het te saai zou zijn. Uit welke hoek deze opvatting komt mag duidelijk zijn. Vooral omdat de tv-regie toch al de onhebbelijke gewoonte had, slechts de start, enkele tussentijdse flarden en de laatste ronde van de langere afstanden te tonen. Wie daarvoor kiest, kan toch onmogelijk een liefhebber van het langeafstandslopen worden genoemd.

In de tijd van Hermens/Tebroke mag het hardlopen op de weg dus eerder nog in ontwikkeling worden genoemd dan volwassen. Met Enschede om de twee jaar, en een jaarlijkse Westlandmarathon was de marathon in die periode nog iets bijzonders en naar mijn idee eigenlijk meer gericht op een andere categorie hardlopers, waar de Atletiekunie (KNAU) nauwelijks oog voor had. De Marathon Amsterdam zag in 1975 het levenslicht. En succes was er niet meteen. De editie van 1978 werd zelfs afgelast. De huidige Rotterdam Marathon volgde in 1981. Vervolgens is de omschakeling naar de weg en met name de marathon steeds verder in een stroomversnelling geraakt. Ik meen zelfs een bekentenis van Jan Roose te herinneren, dat hij en anderen al vroeg de overstap maakten.

Maar deze gedachtegang was een eerste ingeving. Want terugvallen op eigen ervaringen uit die periode kan ik nu eenmaal niet. Wel heb ik heel wat verhalen, soms met ettelijke herhalingen, mogen aanhoren van een tweetal Zeeuwse pioniers op het gebied van het langeafstandslopen. Alleen kon ik deze niet onmiddellijk in de juiste tijd plaatsen. Na flink wat zoek- en leeswerk in krantenbankzeeland, heb ik daar absoluut meer houvast voor gekregen.

Hermens en Tebroke maakten op zoek naar verbetering uiteindelijk ongelofelijk veel kilometers. Tot zelfs weken van 350 km. En dat bleek toch niet de goede weg voor een langdurige loopcarrière. De pogingen van Hermens (2.19.48 in 1976) en Tebroke (2.18.14 in 1979) op de marathon zijn in de huidige tijd toch niet meer dan middelmatig te noemen? En toen zeker ook niet geslaagd! Want in die tijd stond het wereldrecord vanaf 1968 met 2.08.34 op naam van de Australiër Derek Clayton. Dat Koen Naert vorig jaar in Rotterdam 2.07.39 liep, was in de jaren zeventig, toch nauwelijks voorstelbaar? Dat plaatst de kanttekening van Jan Roose volgens mij in een heel ander perspectief. Kortom, toch meer iets van appels met peren vergelijken.

Maar eerst wat historie. Zoals de meesten weten zijn de Singelloop (1928) en de Boulevardloop (1929), de oudste lopen op de weg in onze provincie. Met ruwweg een lengte van drie en een halve kilometer, waren deze qua afstand kort te noemen. Althans vergeleken met de huidige tijd, waar men voor dergelijke afstanden meestal de neus ophaalt.

Een opmerkelijke anekdote uit die tijd lijkt me vermeldenswaardig. Tenminste als deze op waarheid berust? Volgens een verslag uit de Vlissingse Courant van 9 september 1929, werd na afloop van de allereerste Boulevardloop, 's avonds een lezing gehouden door de heer Strengholt uit Amsterdam, onder de titel “Sport, een bron van levensvreugde” Voor deze lezing was overigens nauwelijks belangstelling. Maar volgens de spreker zou de oorsprong voor de indertijd populaire lopen, zoals b.v. Dwars door …. en de Singellopen, die model stonden voor de Boulevardloop, een tiental jaar eerder zijn gelegd in het Groningse dorp Loppersum. En dat is toch bijna ongelofelijk?

Bij het zoeken in krantenbankzeeland naar meer prestaties van de voor mij onbekende Adrie de Bel, de oudst aanwezige prestatie op de 25 km in de database van Atletiek Zeeland, draagt immers zijn naam, stuitte ik op een verslag in de PZC van 17 juni 1957. Blijkbaar was in die tijd de 25 km een vaak gelopen afstand. Want in dat jaar heeft de toenmalige Middelburgse atletiekvereniging EMM zelfs het Nederlands Kampioenschap 25 km georganiseerd. De EMM atleet Adrie de Bel. wist zich als D-klasser, met een 11e plaats verrassend goed staande te houden in de verschroeiende hitte tijdens dat NK 25 km. Uiteraard had dat zijn weerslag op de uiteindelijke tijd van 1.54.08 van de neo-senior. Een tweede deelnemende Zeeuw en indertijd een A-klasser, Staf Dobbelaere uit Schoondijke en lid van Marathon, moest net als bijna de helft van de andere deelnemers voortijdig opgeven. Uiteindelijk finishten er maar 16 van de 29 deelnemers. Winnaar werd AVON atleet Piet van Hoorn in 1.36.14. Lees voor meer details het onderstaande verslag.

Verder zoekend naar 25 km wedstrijden van voor 1957, vond ik verslagen van een serie wedstrijden, die van 1950 tot en met 1952 in Schoondijke op het Gemeentelijk sportterrein plaatsvonden. Het Vlissingse Marathon had indertijd een onderafdeling in Schoondijke, welke door hardloper en voormalig verzetsstrijder Staf Dobbelaere werd bestierd. Als publiekstrekker was aan deze wedstrijden op een grasbaan, ook een 25 km wegwedstrijd gekoppeld. In 1951 kreeg de organisatie trouwens ook het Nederlands Kampioenschap op deze afstand toegewezen.

Alle drie de edities werden overtuigend gewonnen door ene Janus van der Zande uit Halsteren. Indertijd een Nederlandse topper. Maar voor mij was het een eerste kennismaking. Met een flinke dosis fantasie, mag hij zelfs een beetje een Zeeuw worden genoemd. Meerdere malen verbeterde hij het Nederlands record op de 25 km. Voor het laatst in 1954 naar 1.21.59. Bovendien was hij driemaal Nederlands kampioen op de 25 km en de marathon, en éénmaal op de 10.000 m. Overigens begon Van der Zande pas op zijn 22e jaar met hardlopen. Voor die tijd voetbalde hij bij Halsteren.

In 1952 nam hij deel aan de Olympische Spelen in Helsinki, waar hij vijftiende werd op de marathon. De winnaar was de legendarische Tsjech Emil Zátopek. Janus van der Zande was de eerste Nederlandse marathonloper van internationale betekenis. In 1954 werd hij zevende op de marathon tijdens de Europese kampioenschappen in Bern in een Nederlands record van 2.29.19. In 1954 werd hij uitgeroepen tot atleet van het jaar.

Tijdens een keuring voor de Olympische Spelen in Melbourne (1956) bleek, dat de gezondheidstoestand van Janus van der Zande te wensen overliet. Hij werd daarvoor zelfs in een sanatorium opgenomen. Dit betekende het einde van zijn hardloopcarrière. Van der Zande overleed uiteindelijk op de respectabele leeftijd van 91 jaar.

Nederlands recordhouder was hij op de 20 km van 1952-1960, op de 25 km van 1950-1958, op de 30 km van 1952-1960 en op de marathon van 1952-1960. In die tijd waarschijnlijk ook de meest gangbare afstanden op de weg. Ter vergelijking: in 1955 verbeterde de Rus Iwanov het wereldrecord op de 25 km naar 1.17.24. Hij loste daarmee wereldtopper Zatopek af, die het in 1952 op 1.19.11 had gebracht. Verder verwijs ik naar het onderstaande interview met Janus van der Zande uit de PZC van 7 maart 1955.

Opmerkelijk vond ik om in de onderstaande verslagen van de Schoondijkse 25 km wedstrijden te lezen, dat er nauwelijks Zeeuwen meededen en er in die tijd toch ook al heel wat veteranen rondliepen.

Eind jaren vijftig van de vorige eeuw, in 1958 vond er een afscheiding plaats van EMM en atletiekvriendenkring Dynamo opgericht, werd Hans Bostelaar door zijn oudere broer gestimuleerd om aan landelijke wedstrijden mee te doen. Als hij daarin een podiumplaats wist te behalen, dan werd hij door zijn broer daarvoor beloond met een voor hem aantrekkelijk geldbedrag. Zodoende reisden de broers op de motor naar menige hardloopwedstrijd buiten de provincie. Later sloot Wim Kaljouw zich bij hen aan. Tijdens één van zijn vele trainingen langs het ouderlijke huis van Wim Kaljouw in Grijpskerke, was Hans Bostelaar door hem aangesproken of hij ook eens mocht mee trainen. Tijdens zijn militaire dienst had de voormalige wielrenner kennis gemaakt met het hardlopen en dat beviel hem veel beter. En zo geschiedde, want hij bleek direct een taaie.

Al spoedig na de eerste kortere wedstrijden, koos Wim Kaljouw voor de langere afstanden. In 1960 liep hij reeds zijn eerste marathon in 2.58.30. Hij verbeterde hiermee ruimschoots het Zeeuws record van J. van de Voorde van 3.19.58 uit 1952. Een jaar later verbeterde hij dat in Enschede tot 2.49.45. In datzelfde jaar verbeterde hij ook het Zeeuws record 25 km, dat al op zijn naam stond van 1.32.06 naar 1.27.44. Pas in 1972 ontnam Cees Markusse (AV56) hem het Zeeuwse record op de marathon met 2.33. 07.

Bijzonder is dat Wim Kaljouw in 1981, toen hij al 40 plus was, zijn beste tijd van 2.33.54 op de marathon realiseerde. Waarom hij niet heeft deelgenomen aan het NK marathon in 1964 in Vlissingen, dat door Marathon werd georganiseerd ter opluistering van het 35 jarig bestaan, is een onbeantwoorde vraag. Was het de hitte, of toch zijn opleiding tot broeder in Rotterdam, die dat heeft belet? Hans Bostelaar was zodoende de enige deelnemende Zeeuw. In een vooruitblik in de PZC las ik dat Wim Kaljouw in 1966 zijn derde marathon in Beek bij het NK zou lopen. Maar de hitte en het uitzicht op een matige tijd heeft hem toen voortijdig doen uitstappen. In 1981 liep hij dus pas zijn derde marathon.

Waar het eerst uitsluitend Dynamo atleten betrof, die actief waren op de lange afstand, vanaf 1966 meldde ook Zeeland Sport zich aan dit front. Eerst met Bertus Walker en een jaar later met Cees van de Bulck en Cees Grave. Met Han Reijnhout (Dynamo) namen zij de fakkel een aantal jaren over. Vanaf 1969 maakte Koos Oggel als AV'56er zijn opwachting, waarna het langeafstandslopen steeds breder werd gedragen en vervolgens AV'56 en RKHAV jaren de toon zetten.

In 1970 werd voor het eerst, naar Rotterdams voorbeeld, een uurloop door Zeeland Sport georganiseerd. Na de start op de atletiekbaan en een omloop in het buitengebied, werd het laatste deel op de atletiekbaan afgewerkt. Hierbij werden ook tussentijden op 15 km en 10 Engelse Mijl opgenomen. Deze uurloop vond tot en met 1980 plaats, waarna deze om organisatorische reden werd ingeruild voor een 20 km wedstrijd.

Na het succes van de Massaloop, welke voor het eerst werd georganiseerd bij het 10 jarig jubileum van Dynamo in 1968, waren Hans Bostelaar en Han Reijnhout de belangrijkste initiatiefnemers van de Nadorstloop, welke in 1972 voor de eerste keer werd gehouden. Deze wedstrijd over 10 Engelse Mijl met een aantal landelijke toppers werd glansrijk gewonnen door Piet Vonck in een Nederlands record van 49.48. Zie voor meer details onderstaand verslag.

Eerdere schermutselingen even buiten beschouwing latend, zie ik de Nadorstloop toch min of meer als de bakermat voor het langeafstandslopen op de weg in Zeeland. Het duurde mijn inziens best nog even voordat er meer van dergelijke spraakmakende wedstrijden volgden in onze provincie. Bij het 20 jarig jubileum in 1978 heeft Dynamo nog een sterk bezette 25km wedstrijd georganiseerd, maar deze kreeg pas in 1981 een jaarlijks vervolg. Wolphaartsdijk volgde in 1982. Precies tien jaar na het debuut van de Nadorstloop.

Bronnen: krantenbankzeeland en Wikipedia

Van Hoorn kampioen op de 25 km, atleten hadden veel last van hitte

EMM-atleet Adrie de Bel leverde prima prestatie

uit PZC van 17 juni 1957

Het schroeiende plaveisel van de Middelburgse singels, de hitte in het algemeen en de heet-droge bries uit het noord-westen hebben gisteren bijna de helft van het deelnemersveld van het Nederlands kampioenschap hardlopen op de 25 km „gevloerd". Het was wat men noemt een barre tocht langs een snikheet parcours en daarom moet men des te meer bewondering hebben voor de prestatie van Piet van Hoorn, de AVON-atleet uit Heerlen, die in een gestaag tempo doortrekkend zich van dit alles niets aantrok en in een voor deze omstandigheden voortreffelijke tijd van 1.36.01 door de finish ging.

Een prachtige prestatie leverde ook de EMM-atleet Adrie de Bel, die in dit uitgelezen veld van lange afstandlopers nog vrij fris als elfde doorkwam op ruim 18 minuten na de winnaar. De andere Zeeuwse deelnemer, Staf Dobbelaere van Marathon uit Schoondijke gaf even na de derde ronde op, daar hij het niet meer kon bolwerken tegen de warmte. 

Eenzelfde lot onderging de als kampioen gedoodverfde winnaar van vorig jaar, de Lycurgus-atleet uit Krommenie, Piet Bleeker. De harde droge wind belette hem de ademhaling te regelen, zodat hij de derde ronde niet meer door kwam. Lange tijd, vanaf de start, had Bleeker tezamen met de beide AVON-atleten Van Hoorn en Hans Weusten en Joop Smits van AVV '36 aan de kop gelopen.

Ook Staf Dobbelaere heeft een tijdje bij dit kopgroepje gelopen, maar na een kilometer of drie zakte hij langzaam aan af om zich lange tijd in zevende positie te handhaven op een 300 meter van de kopgroep, die na 2 ronden bestond uit Smits en Van Hoorn, gevolgd door Bleeker op 100 meter en Weusten daar weer achter, eveneens op 100 meter.' 

Twee voeten vol blaren van het schroeiende parcours noodzaakten Smits, die nog een frisse indruk maakte, na de tweede ronde op te geven, zodat de beide AVON-mannen, Van Hoorn en Weusten op kop lagen. Daarachter volgde Bleeker, de Olympia-atleet Besters, zijn ploegmaat Henk Huijgens, Gerrit Bezemer van AAC en Klaas Jansen van OSS-Volo, Staf lag toen 10e en De Bel 15e. 

Ook in de vierde ronde van 6.25 km bleef de situatie ongeveer gelijk, zij het dan dat Bleeker en Dobbelaere uitvielen, terwijl De Bel opgeschoven was naar de 12e plaats en daar een duel uitvocht met de 55-jarige veteraan Piet van Leenen van DOS uit Rotterdam, die weer een keurige race liep.

Drie minuten na Van Hoorn ging Weusten door de finish, gevolgd door Huijgens, Gesters en Bezemer. De Bel finishte als 11e."

De organisatie van de wedstrijd was in handen van de Middelburgse atletiekvereniging EMM. De hoofdstedelijke atleten hebben dit uitstekend gedaan en vooral op het Nadorstveld, waar de start en finish waren en waar de toppers 't slot van elke ronde moesten afleggen, deden de EMM-ers zich kennen als voortreffelijke organisatoren. Met behulp van de Middelburgse politie was ook langs het parcours voor een goede regeling gezorgd. De prijsuitreiking volgde 's avonds in de Schouwburg.

De volledige uitslag luidt: (Er waren 29 deelnemers) 

1. P. van Hoorn (AVON) 1.36.01. (a-kl); 2. H. Veusten (AVON) 1.38.55 sec. (a-kl) 3. H. Huijgens (Olympia '47) 1.43.44 (a-kl); 4. L. Beaters (Olympia '47) 1.46.37 (a-kl); 5. G. Bezemer (AAC) 1.48.38 (a-kl); 6 K. Jansen (Oss-'Volo) 1.50.25 (b-kl); 7. W. Muurlink (AAC) 1.51.40 (a-kl); 8. A. Glas (Holland-Haarlem) 1.52.5 (c-kl); 9. J. de Jong (GAC) 1.52.20 (b-kl); 10. A. J. Besseling (AV Zaanland) 1.53.12 (b-kl); 11. A. de Bel (EMM) 1.54.08 (d-kl); 12. P. van Leenen (DOS-Rotterdam) 1.55.22 (b-kl); 13. F. J. v. d. Berg (Adelaar) 2.01.05 (b-kl); 14. B. Scherperkamp (Oss-Volo) 2.02.03 (d-kl); 15. J. Ruberg (Minerva) 2.03.58 (a-kl): 16 J. Snoep (Minerva) 2.12.13 (b-kl).

Janus van der Zande onbedreigd winnaar 25 km te Schoondijke

uit PZC van 18 augustus 1952

Piet van Acker (Cadzand) vestigde nieuw Zeeuws record op deze afstand

In een fantastische race heeft de kleine Marathon-loper Janus van der Zande uit Halsteren zondag voor de derde achtereenvolgende maal tijdens de door Marathon georganiseerde atletiekwedstrijden te Schoondijke de 25 km wegwedstrijd gewonnen en daarmede definitief beslag gelegd op de wisselbeker, welke hij ook in 1950 en 1951 had gewonnen. En de overwinning was volkomen verdiend, want zijn lopen was zo goed en zo soepel, dat geen der andere athleten een werkelijke bedreiging vormde. Heel dikwijls liep Janus met een gemiddelde van 20 km per uur en hij wist ondanks de vrij straffe wind verscheidene fietsers achter zich te laten. Toen hij na 25 km het voetbalveld opkwam, was hij uiterlijk nog zeer fris en finishte hij in de uitstekende tijd van 1.27.49, juist iets te weinig om zijn Nederlands record (1.27.29) te verbeteren.

Burgemeester F. A. van Rosevelt loste omstreeks kwart voor drie het startschot voor deze 25 km loop. Spoedig vormde zich een kopgroep met Van der Zande, die zich voorlopig liet trekken door de 42-jarige Belg v. d. Velpen uit Gent. Daarachter kwamen weer drie lopers en de rest van het peloton volgde op enige afstand, ook weer in kleine groepjes van twee of drie lopers.

Nadat men voor de eerste keer in Schoondijke was geweest, kwam er op de weg naar Breskens enig leven in de brouwerij. De grijze Van de Velpen probeerde door zig-zag te gaan lopen Van der Zande te lossen, maar deze volgde hem in zijn voetsporen en toen zij bij hotel Buitenlust even voor Breskens keerden, had de Olympia-man de Belg van zich afgeschud en een kleine voorsprong genomen. De onderlinge afstand tussen de toppers werd steeds groter en de rij werd toen gesloten door de kranige 45-jarige Manders uit Sluiskil en v. d. Voorde die - al werd de achterstand groter - uitstekend volhielden. Achter de koploper volgden Van de Velpen, Bravenboer, de Koning en Pauwels. De eerste Zeeuw was Piet van Acker uit Cadzand, die eveneens een goede race liep. De voorsprong van Van der Zande was intussen zo groot geworden, dat niemand hem ernstig meer kon bedreigen. In geweldige stijl verslond hij kilometer na kilometer en verslapte daarbij geen ogenblik. 

Het veld was intussen steeds meer uitgerekt en bij het keerpunt op de weg naar Oostburg, één kilometer voor die plaats bedroeg de afstand tussen de eerste en laatste loper, de Middelburger Van de Voorde, zeker 1000 meter. Van der Zande, die aanvankelijk goed op weg was om zijn Nederlands record te verbeteren, maar daarin, grotendeels als gevolg van het bochtige parcours door Schoondijke, niet slaagde, kwam dus als eerste het veld op, waar hij met een hartelijk applaus werd ontvangen. 

De uitslag was: 1. Janus van der Zande, 0lympia'47, Halsteren, 1.27.49, 2. Van de Velpen, Gent, 1.31.10; 3. C. de Koning, Halsteren, 1.31.12; 4. Borry, Gent. 1.31.45; 5. A. v d. Linde, Leiden, 1.31.57; 6. Bravenboer, AAA, 1.32.30; 7. J. van Ginkel, Hilversum, 1.32.34; 8. E. Pauwels, Brugge, 1.32.35; 9. J. de Jong, Hilversum, 1.38.39; 10. F. de Groot, Schiedam, 1.35.20; 11. Huigens, Halsteren, 1.37.35; 12. P. van Acker, Cadzand, 1.38.09 (nieuw Zeeuws record); 13. W. Dekker, Hilversum, 1.40.18; 14. C. v. d. Dool A.S.V., 1.43.30; 15. v. d. Bergh, Rotterdam, 1.43.30; 16. Van Bovene, Rotterdam, 1.43,50; 17. Rietbergen, Leiden, 1.44.03; 18. C. van Zeist, Apeldoorn, 1.45.52; 19. H. Witte, Marathon, 1.45.59; 20. C. Diericks, Hilversum, 1.47.37; 21. P. van Leenen, Rotterdam, 1.50.38; 22. J. Manders, Sluiskil, 1.52.55; 23. C. Voesinck, Breda, 1.57.47 en 24. v. d. Voorde, E.M.M, Middelburg, 2.00.57;

Andere wedstrijden 

Intussen werden op 't veld in Schoondijke andere athletieknummers afgewerkt. Tot werkelijk grootse prestaties kwam men hier met, of het moest zijn het nieuwe Zeeuwse record van de Marathon-meisjes op de 4x 60 meter, die deze afstand liepen in 34.6 sec. Dobbelaere kon het op de 1000 meter niet bolwerken tegen de Trekvogel-man Rootsaert (2.38.5). Bilius (2.43.0) moest zijn meerdere weer in Staf Dobbelaere (2.42.3) erkennen.

Janus van der Zande uit Halsteren kampioen 25 kilometer in Schoondijke

Recordverbeteringen liepen mis door organisatie-fouten

uit PZC van 6 augustus 1951

De 25-kilometer-loop om het Nederlands kampioenschap te Schoondijke is helaas niet geworden wat men er van heeft verwacht. De organisatie van een dergelijke wedstrijd vergt de medewerking van velen, vooral wanneer het in de bedoeling ligt tijdens een dergelijke wedstrijd ook enkele pogingen tot recordverbetering te doen. Helaas heeft hieraan toch wel iets ontbroken, waardoor het kon voorkomen, dat de enkele lopers op het overigens ook wel een beetje ingewikkelde parcours zich in de route vergisten en weer teruggestuurd moesten worden.

Van record-verbeteringen kon op deze wijze natuurlijk geen sprake zijn, maar op het eindresultaat van de wedstrijd hadden de vergissingen gelukkig geen invloed, daar het verschil in tijd tussen de eerst-aankomende lopers te groot was om door een afstand verschil van maximaal honderd meter de volgorde van aankomst te beïnvloeden.

Ook de regen dreigde aanvankelijk nog even als spelbreker op te treden, maar dit viel ten slotte gelukkig nog erg mee. De belangstelling van de zijde van het publiek was overal langs het parcours bijzonder groot. Ook dit jaar was Janus van der Zande van Olympia-Halsteren, weer onbetwist de sterkste loper. Hij liep de 25 km in een tijd van 1 uur 28 min. 8 sec. en won de nationale titel met 2 min. 41 sec. op nummer twee, de taaie 44-jarige Overdijk van A.A.C.

Direct na de start namen Van der Zande en Overdijk de kop, gevolgd door een groepje van vier lopers, waarin Bravenboer, Dobbelaere en G. v. d. Zande. Moons van P.S.V. werd zwaar bewaakt door een aantal lopers, die hem geen gelegenheid gaven uit te lopen. Voorbij Sasput, waar Van der Zande als eerste aankwam, liep deze steeds verder uit op zijn concurrenten. De tijd van de Brabander over de eerste vier kilometer was dan ook 13 minuten en 8 seconden, terwijl Overdijk er 13 minuten en 27 seconden over nodig had.

Achter deze twee cracks kwamen drie pelotons. In het eerste groepje bleven Bravenboer (A.A.A.), Dobbelaere (Marathon), De Koning (O.I.H.) en C. v. d. Zande angstvallig bij elkaar, terwijl het tweede groepje met Huygens en De Bruijn moeite deed zich bij het eerste te voegen. In het derde zagen we de drie Zeeuwen Witte (Marathon), v. d. Voorde (EMM) en van Acker (Cadzand) trokken elkaar om beurten, maar wisten toch geen aansluiting te krijgen bij de andere groepen.

Van der Zande kwam ook als eerste weer op het sportterrein in Schoondijke aan, nu met een voorsprong van 45 sec. op Overdijk. De Amsterdammer had op zijn beurt weer een voorsprong van 40 sec. op Bravenboer, Dobbelaere, Huygens en Besters. Van der Zande liep in hoog tempo in zijn bekende losse stijl, terwijl Overdijk de afstand tussen hem en de Olympiaan steeds groter zag worden.

Tijdens de tweede etappe, even voor Breskens, leek het er even op, dat Overdijk toch nog op Van der Zande zou inlopen. Toen er 8.5 km gelopen was, had hij de achterstand weer tot 45 seconden verkleind, maar Van der Zande, die het gevaar zag, gooide er weldra weer een schepje op.

Achter de twee koplopers volgden op enige afstand Moons, Bravenboer, Besters en de Bruyn en daarachter weer Staf Dobbelaere, die kennelijk zijn dag niet had. De Marathon-man liep zeer stroef en na 14.25 km gaf hij op, naar hij mededeelde omdat hij zich niet helemaal in orde voelde.

Het fatale moment

Toen de lopers voor de tweede maal Schoondijke naderden, kwam het fatale moment, waarop zowel Overdijk als Van der Zande een verkeerde weg gewezen werd. Ook enkele andere lopers liepen verkeerd, waarop men ten slotte de oplossing vond door allen naar het sportveld te dirigeren, vanwaar de laatste etappe naar Oostburg en terug begon. 

Bij het keerpunt op de Oostburgse weg lag Van der Zande nog steeds in eerste positie, gevolgd door Overdijk. Een heel eind achter Overdijk aan kwamen Bravenboer en C. v. d. Zanden, waarachter Moons, De Groot en Besters. Witte, de Vlissingse athleet, lag in 15e positie, in gezelschap van de Twentenaar Floors. Helemaal achteraan kwam v. d. Voorde, die taai volhietd. Van der Zande kwam ten slotte met ruim twee en een halve minuut voorsprong als eerste over de eindstreep. Toen de athleten de finish bereikten, bleek dat er in totaal 18 uitvallers waren.

De volledige uitslag luidde:

1. Janus v. d. Zande (Olympia, Halsteren) 1 uur, 28 min. 8 sec.; 2. J. Overdijk (A.A.C.), 1 uur 30 min. 49 sec.; 3. C. v. d. Zande (Olympia, Halsteren) 1 uur 34 min.; 4. F. de Groot (S.V.V.), 1 uur 34 min. 8 sec.; 5. A. Moons (P.S.V.) 1 uur 34 min. 38 sec.; 6. W. Bravenboer (A.A.A.) 1 uur 35 min. 33 sec.; 7. L. Besters (Olympia, Halsteren) 1 uur 35 min. 53 sec.; 8. J. J. de Bruin (A.A.C.) 1 uur 38 min. 12 sec.; 9. J. de Jong (G.A.C.) 1 uur 38 min. 29 sec.; 10. Pa Bamberg (Minerva) 1 uur 39 min. 30 sec.; 11. Poelgeest (Blauw-Wit) 1 uur 40 min. 30 sec.; 12. J. Ruberg (Minerva) 1 uur 42 min. 2 sec.; 13. J. Jankop (E.A.V.) 1 uur 42 min. 21 sec.; 14. H. Floors (P. Mulier) 1 uur 43 min. 54 sec.; 15. Haselager (A.V. 23) 1 uur 44 min. 16 sec.; 16. P. v. Bovene (D.O.S.) 1 uur 44 min. 52 sec.; 17. H. Witte (Marathon) 1 uur 46 min, 35 sec.; 18. Van de Bergh (D.O.S.) 1 uur 46 min. 57 sec.; 19. Dool (A.S.V.) 1 uur 48 min. 21 sec.; 20. P. van Leenen (D.O.S.) 1 uur 51 min. 38 sec.; 21. G. v. Zeist (AV '34) 1 uur 53 min. 15 sec.; 22. Donker (A.A.C.) 1 uur 54 min. 33 sec.; 23. C. Diriks (G.A.C.) 1 uur 50 min. 3 sec.; 24. Pauwels (K.N.A.U.) 1 uur 59 min. 49 sec.; 25. v. d. Voorde (E.M.M.) 2 uur 4 min. 1 sec.

Rootsaert won op fraaie wijze de 1500 meter

Terwijl een hevige regenbui zich boven het nieuwe sportterrein ontlastte, stonden de deelnemers opgesteld, terwijl de muziek de volksliederen speelde. Burgemeester F. A. van Rosevelt sprak een hartelijk woord van welkom en toen was het wachten op een aantal athleten, die waren verlaat, omdat de bootdiensten weer eens van streek waren. Dat was oorzaak dat het geduld van het talrijke publiek wel wat op de proef werd gesteld en dat de afwerking van het programma stagneerde. Uiteraard ging de grootste belangstelling uit naar de 25 km loop, maar daarnaast was er ook op het terrein veel te genieten van goede sport.

Jammer, dat door de regen de grasbaan wat zacht was geworden, waardoor de tijden niet zo best waren. Toch is er vaak fel gekampt. Op de 100 meter moest Gerrit de Pagter ervaren dat meerdere lopers sneller waren, waardoor hij tenslotte met de zesde plaats genoegen moest nemen.

De 400 m., die gelopen werd in series, leverde voor een grasbaan een prachtige tijd op.

Op de 800 meter wist De Booy van Sluiskil, die op de 1500 meter geklopt werd door Rootsaert, beslag te leggen op de eerste plaats.

De 1500 meter was overigens een van de mooiste nummers. Hier ontwikkelde zich een felle strijd tussen Van Seeuwen, Rootsaert en De Booy. Eerstgenoemde had tot de laatste ronde de kop, toen werd hij door Rootsaert gepasseerd, maar nog gaf Van Seeuwen zich niet gewonnen, passeerde Rootsaert opnieuw, maar deze had nog zoveel reserve, dat hij 100 meter voor de finish opnieuw de leiding nam en won. De Booy wist op het laatste moment ook nog Van Seeuwen te passeren. Herman Harting kwam op doktersadvies helaas niet uit.

De 3000 meter werd een onbedreigde overwinning voor de Belgische junioren-kampioen Van Poucke. Burgemeester Van Rosevelt reikte na afloop de prijzen uit.

3000 meter heren:

1. Van Poucke, A. S. Rieme, 9.45; 2. Vervaet, idem, 9.51; 3. Vermeire, H.C. Oostende, 9.55.1; 4. Deneeve, 10.21.9; 5. G. Kil, Halsteren, 10.29.1; 6. Fonteine, A.S. Rieme, 10.34; A. Petit, Halsteren, 11.7.5; 8. L. Batsle, A.S. Rieme, 11.23.4.

1500 meter heren:

1. W. Rootsaert, Gazelle, 4.17.6; J. de Booy, A.S. Rieme, 4.19; Van Seeuwen, A.A.C., 4.21.2; 4. Termmerman, A.S. Rieme. 4,26.2; 5. Martelaere, idem, 4.36.4; 6. Schout, De Zeeuwen,

100 meter heren:

1. J. Smidt, A.A.C., 11,2; 2. Hoedelmans, Halsteren, 11,6; 3. Vanclorpe, H.C. Oostende, 11,7; 4, J. Gillissen, De Zeeuwen, 11,9; 5. J. Anijs, A.A.C., 12.0; 6. G. de Pagter, De Zeeuwen, 12.0.

400 meter heren:

1. J. Smidt, 54,4; 2. Desmet, Oostende, 55,3; 3, Vereecke, A.S. Rieme, 57,1; 4. De Pagter, De Zeeuwen, 57,2; 5. Bert, 57,2.

800 meter heren:

1. De Boon A.S. Rieme, 2.8.5; De Martelaere, idem, 2.12; 3. Falin, Oostende, 2.12.4; 4. Vlaaming, Halsteren, 2.12.7; 5. B. Walker, De Zeeuwen, 2,12,9; 6. Rosseel, Oostende, 2.14.

Wegwedstrijd 25 km hardlopen te Schoondijke

Uit de Schakel van 6 oktober 1950

Hoe krijgen ze het voor mekaar. Dat hoorden wij Zondag j.l. meerdere malen zeggen, voor en tijdens de grote 25 km wegwedstrijd, die door Schoondijke was georganiseerd. En terecht, want het is voor outsiders haast onbegrijpelijk, dat men hier in dat vergeten hoekje van ons land, sportwedstrijden weet te organiseren, die klinken als een klok. Al wordt er dan ook in de radio verkondigd dat b.v. Oostburg in België ligt (na de wedstrijd achter Derny-motoren), de kopstukken in de sport weten dit hoekje toch wel te vinden en ... men komt er graag. Waarom? Wel doodeenvoudig, omdat de sfeer hier altijd goed is en omdat men hier weet wat gastvrijheid is.

Zo was het ook weer Zondag j.l. Wat in heel Holland niet mogelijk is, gebeurde hier. De beste langeafstandslopers van geheel ons land, waaronder kampioen en oud-kampioen, waren naar Schoondijke gekomen. Het was de eerste 25 km wedstrijd, ooit in Zeeland gehouden en laten wij het maar direct zeggen, deze is bijzonder goed geslaagd. Zonder ook maar iets aan anderen tekort te doen, mogen wij constateren dat het succes voornamelijk is te danken aan Staf Dobbelaere, die niet alleen het initiatief nam, maar ook de organisatie verzorgde en tenslotte in de loop zelf een vooraanstaande rol speelde. Dat hij daarvan tenslotte zelf de dupe is geworden en deze titanenstrijd voor hem dramatisch eindigde, moge een teleurstelling zijn, het doet aan zijn prestatie weinig af.

De weersomstandigheden waren verre van fraai, toen 26 lopers verschenen aan de start, op het terrein van de heer Haartsen, aan de Dam te Schoondijke. Maar voor de lopers was dit geen bezwaar en toen burgemeester van Rosevelt het startschot had gelost, ging het onmiddellijk in een flink tempo, in de richting Breskens. De politie radiowagen en de motorpolitie kwamen in actie om alles een vlot verloop te doen hebben. Op meerdere plaatsen waren controleposten gevestigd en mede hierdoor werd het publiek in Schoondijke regelmatig op de hoogte gehouden van de stand van de wedstrijd. Was ter hoogte van de Kruisdijk de groep nog bijna intact, op het Spuiplein te Breskens waren Dobbelaere, van der Zande en Bravenboer uitgelopen en hadden de kop genomen.

Op de terugweg naar Schoondijke vormden zich meerdere groepen en in Schoondijke hadden de drie genoemde lopers een halve minuut voorsprong op Slegt, Moons, Bovene en de Koning, terwijl Overdijk daar kort achter volgde. De volgende groep had een achterstand van 2 minuten. Tegen de straffe wind ging het nu naar Oostburg, een traject dat voor de lopers bijzonder zwaar was. In de posities kwam hier geen wijziging en bij het keerpunt op het Raadhuisplein te Oostburg, waren dezelfde drie lopers nog aan de leiding. Maar toen kwam er tekening in de strijd, doordat van der Zande zich van de anderen losmaakte en er alleen tussenuit ging. Hij verhoogde het tempo, dat door de anderen niet gevolgd kon worden.

Lopers uit de tweede groep kwamen nu naar voren en Dobbelaere en Bravenboer werden ter hoogte van Veldzicht gepasseerd door Overdijk, Moons en Slegt. Van der Zande had er intussen nog een schepje opgedaan en bereikte met een 400 m. voorsprong, het eerst het eindpunt. Deze jonge loper was toen nog geheel fris, een pracht prestatie. In Schoondijke aangekomen was Dobbelaere nog in zevende positie, doch toen hij nog een honderd meter van de finisch was verwijderd, moest hij de strijd staken. Hij kon niet verder. Gesteund door zijn makkers werd hij naar de dokter op het terrein gebracht. Na een massage was hij spoedig weer geheel opgeknapt. Wel jammer voor deze sportieve athleet, die bijna 20 km. het zwaarste werk had gedaan. De totale uitslag was:

1. Janus van der Zande, Halsteren, 1.28.23; 2. A. Moons, Eindhoven, 1.30.04; 3. J. Overdijk, Amsterdam, 1.30.15; 4. D. Slegt, Eindhoven, 1.30.42; 5. W. Bravenboer, Alblasserdam, 1.32.20; 6. de Koning,Bergen op Zoom, 1.33.36; 7. H. Westerhof, Amsterdam, 1.36.36; 8. J. Jankok, Hoek van Holland, 1.36.48; 9. J. de Jong, Hilversum, 1.37.09; 10. H. Bamberg, Rotterdam, 1.37.34; 11. J.Haselager, Weesp, 1.38.02; 12. C. van der Neut, Enschede, 1.38.52; 13. J. Poelgeest, Amsterdam, 1.38.56; 14. J. Hofman, Rotterdam, 1.40.23 sec; 15. H. Witte, Vlissingen,1.40.49; 16. P. van Bovene, Rotterdam, 1.42.54; 17. J. J. de Bruijne, Amsterdam, 1.43.36; 18. C. Tieleman, Den Haag, 1.44.31; 19. A. v. d. Bergh, Rotterdam, 1.45.46; 20: J. Lankhaar, Amsterdam, 1.45.52; 21. J. van de Voorde, Middelburg, 1.46.09; 22. P. van Leenen, Rotterdam, 1.48.52; 23. J. Manders, Sluiskil, 1.51.26.

Op het terrein werd ter afwisseling een 3000m veldloop gehouden met hindernissen, waaraan uitsluitend Zeeuwsche lopers deelnamen. Het was de bekende loper Rootsaert uit Aardenburg, die onmiddellijk de kop nam en deze niet meer afstond. Hij won onbedreigd. De uitslag was:

1. W. Rootsaert, Aardenburg, 12.29 min.; 2. Booij, Sluiskil, 12.49 min.; 3. C. van Leeuwen, Vlissingen, 13.23 min.; 4. M. Woltering, Vlissingen, 13.39 min.; 5. B. W alker, Vlissingen, 13 .51 min.;

Burgemeester van Rosevelt heeft, na de prijzen uitgereikt in café Dobbelaere en daarbij dank gebracht aan athleten, politie en speciaal aan Staf Dobbelaere. De fraaie wisselbeker ging naar Halsteren, doch van der Zande zal deze het volgende jaar weer moeten verdedigen, zodat men dan opnieuw een mooie wedstrijd mag verwachten.

Dramatisch einde van 25 km lange afstandloop te Schoondijke

Staf Dobbelaere moest met finish in zicht strijd staken.

Uit PZC van 2 oktober 1950 

De 25 km wegwedstrijd, Zondag in Schoondijke gehouden, had een dramatisch einde. De Zeeuwse favoriet en organisator van deze de bekende langeafstandloper Staf Dobbelaere, die bijna 20 km aan de kop had gelopen, werd niet alleen in de laatste vijf kilometer door vele lopers gepasseerd maar moest tenslotte met de finish in zicht, de strijd staken. Door twee makkers gesteund, werd hij naar de dokter gebracht. Het bleek, dat zijn spieren te veel van de koude hadden geleden en na massage was Dobbelaere weer fit.

De Nederlandse kampioen, van der Zande uit Halsteren, wist deze wedstrijd onbedreigd en met flinke voorsprong te winnen en kwam daardoor in het bezit van de fraaie wisselbeker. Het geheel is een prachtige wedstrijd geworden, al waren de weersomstandigheden verre van goed. Dank zij een voorbeeldige organisatie en de volledige medewerking van de politie, had alles een vlot verloop.

26 lopers, onder wie de beste uit ons land, verschenen te Schoondijke aan de start. In snel tempo, dat tegen de 20 km liep, ging het in de richting van Breskens. Spoedig werden er kleine groepjes gevormd. Aan de kop lagen toen van der Zande, Dobbelaere en Bravenboer. Deze lopers hadden in Breskens een voorsprong van enkele honderden meters op Overdijk en de P.S.V.-ers Slegt en Moons.

Terug in Schoondijke bedroeg de voorsprong ruim een halve minuut op de eerste groep en 2 minuten op de daaropvolgende groep. De andere lopers waren meer en meer verspreid. Op de weg van Schoondijke naar Oostburg, waar de lopers een straffe wind tegen hadden, bleef de situatie practisch ongewijzigd. Nauwelijks was in Oostburg de terugtocht naar Schoondijke begonnen - er waren toen al 20 km gelopen - of van der Zande maakte zich los en had spoedig een kleine voorsprong. Bravenboer en Dobbelaere konden het tempo niet volgen en bleven voorlopig in 2e en 3e positie. Zij werden al gauw ingehaald door Overdijk, Moons en Slegt. Dobbelaere moest ook nog enkele andere lopers laten passeren en van der Zande verhoogde intussen het tempo nog meer. Hij bereikte geheel fris als eerste de finish te Schoondijke.

In totaal waren er slechts drie uitvallers. Alle lopers waren voor de start gekeurd en gewogen en hetzelfde geschiedde na aankomst. Daarbij bleken gewichtsverschillen te zijn van 1 a 2.5 kg. Slechts een loper, de PSV-er Slegt, had geen gewichtsverschil.

Janus van der Zande voelt zich nogal onzeker 

Natuurtalent zonder leiding

uit PZC van 7 maart 1955

„Janus, we zijn al tevreden als je hem uit loopt". Met deze wenk van een der leiders van de Nederlandse afvaardiging naar de Olympische Spelen ging Adrianus van der Zande in 1952 te Helsinki voor de marathonloop van start. Het was de enige morele injectie, die Nederlands beste lange afstandloper daar in Helsinki kreeg. Temidden van de groten, zoals Zatopek, Peters, Johansen, die zich maanden, ja jarenlang onder deskundige leiding op het reuzennummer der O.S. hadden voorbereid, ging de kleine bakker uit Halsteren 42 km en 195 meter tegemoet. Voor hem geen coaches, die hem na een uitgebalanceerde training met raad en daad terzijde stonden. Voor hem geen deskundigen, die wisten wat hij in zijn rappe benen en zijn oersterk hart had en met wier hulp hij zijn krachten tijdens de loop zo economisch mogelijk kon verdelen. Neen, niets van dit alles! Voor de Nederlandse kampioen alleen maar een bemoedigend: „Als je hem uit loopt zijn we al tevreden"! Wel, Janus liep de marathon in Helsinki uit. Hij had nog nooit opgegeven en in Helsinki zou hij dat ook niet doen. Ongeacht het goed bedoelde, maar van onmacht sprekende woord van een official: „Als je hem uitloopt ..."

En thans, bijna 3 jaar na Helsinki leest Janus van der Zande in de krant, dat Emil Zatopek volop in training is voor de Olympische Spelen 1956 te Melbourne. Hij leest van trainingsschema's, die er op ingesteld zijn om de athleet in topconditie te brengen; van een verschil in seizoenen (zomer in Australië, winter in Europa), dat een zeer speciale voorbereiding vergt; van Zweden en Argentijnen, die een expert op de lange afstand van hun bonden toegewezen hebben gekregen.

Dit alles leest Janus van der Zande — nog steeds Nederlands beste marathonloper - als hij, na een vermoeiende werkdag in de bakkerij en op de bestellersfiets, zijn benen voor de haard uitstrekt. Hij, het natuurtalent uit Halsteren, weet nog niets. De K.N.A.U. bemoeit zich nog steeds niet met hem. Voor hem geen trainer en voor hem ook geen steun in de vorm van enige schadeloosstelling voor het werk, dat anderen in het bakkersbedrijf van zijn vader moeten verrichten, als hij — Janus — gaat trainen.

Zo maar trainen

Janus klaagt niet. Hij voelt zich alleen maar wat onzeker. Wat moet ik doen? Twee trainers hebben mij hun diensten aangeboden. Maar ik weet niet wat de K.N.A.U. wil. En ik heb geen tijd om regelmatig serieus te trainen. In de bakkerij kan ik niet gemist worden. Een plaatsvervanger kunnen we niet betalen. En dus train ik wanneer het mij uitkomt. Ja, ik train zo maar, voor me zelf, zonder schema, zonder overleg. Vaak ben ik 's avonds te moe om te trainen en gemiddeld loop ik niet meer dan twee of driemaal in de week een aantal kilometers. Ja, in weer en wind, want voor een indoortraining schiet er helemaal geen tijd over". Ziehier, wat die gemoedelijke, altijd glimlachende kleine man uit Halsteren ons vertelde, toen we hem dezer dagen in zijn eigen huis (op 2 Februari trad hij in het huwelijk met mej. Mientje Talboom) opzochten. In de korte tijd, dat Janus van der Zande (thans 30 jaar) naar de top van de Nederlandse athletiek is „gerend", heeft hij nog nooit een trainer gehad. „Het zijn de jongens van mijn vereniging „Olympia'", die me geholpen hebben", zo zegt hij. Met z'n zessen gaan we altijd trainen en in die training zwepen we elkaar op. We vechten dan als de grootste vijanden. Wie 's Zondagsmorgens te lang in zijn bed ligt, wordt er door de anderen uitgebeld. De 42-jarige De Koning, hoef je er nooit uit te bellen. Hij is de oudste van ons ploegje, maar hij heeft een animo en een liefde, meneer . . .!" Zo, vol geestdrift, vertelt Janus van de jongens, die hem hielpen een kampioen te worden en hem thans helpen een kampioen te blijven . .

Loper met aanleg

Janus van der Zande heeft niet van jongs af de athletiek beoefend. Vroeger voetbalde hij in Halsteren. Met zijn maats van de voetbalclub liep hij wel eens een baantje op buurtfeestjes. Toen hij 20 jaar was zeiden enkele heren, die naar de voetbaltraining van Halsteren hadden staan kijken: „Van der Zande, je moet je gaan toeleggen op de langeafstandsloop. Je hebt er aanleg voor". Janus kende de heren niet en hij kent ze nu nog niet. Maar hij denkt, als hij naar al die tropheeën, die zijn huiskamer thans versieren kijkt, nog wel eens met dankbaarheid aan hen terug.

Na de wijze raad van die onbekenden duurde het nog enkele jaren, voordat Janus werkelijk aan athletiek ging doen. Hij werd in 1947 lid van de nieuwe Halsterse sportvereniging „Olympia". Zijn ster begon te reizen in enkele onbekende veldloopjes. Hij promoveerde in korte tijd van de D- naar de B-klasse en vervolgens naar de A-klasse. Het eerste sprekende succes kwam in October 1949 toen hij te Rotterdam de traditionele uurloop won door ruim 17 km af te leggen. In 1951 vestigde hij in deze loop met 18.495 een Nederlands record, dat tot op heden niet verbeterd is. De sucessenreeks van Van der Zande is lang geworden. Driemaal achtereen Nederlands kampioen op de 25 km, de afstand waarop hij nog nooit verslagen is. Ook driemaal nationaal kampioen op de marathon en verder houder van de Nederlandse records op de 20, 25 en 30 km.

Janus is nog niet van plan met hardlopen op te houden. Hij hoopt in aanmerking te komen voor uitzending naar Melbourne om de marathon te lopen. De marathon, waarop hij de laatste jaren in het buitenland een schat van ervaringen heeft opgedaan. De marathon ook, waarop hij in 1954 de grootste nederlaag in zijn sportieve carriere leed. Dat was in het Tsjechische plaatsje Kocice, waar hij na 30 kilometer moest opgeven, omdat hij volkomen leeg was. Janus heeft toen gehuild. Niet om de nederlaag die hij leed tegen al die andere lopers, maar omdat hij, die nog nooit opgegeven had zichzelf niet had kunnen overwinnen.

Maar als we dan weten dat hij te Kocice zijn derde marathon in 6 weken liep (eerst Bern, waar hij 6e werd in zijn persoonlijke recordtijd van 2 uur, 29 min. en dan nog in Roemenie, waar hij tweede werd in 2 u.33 min.), dan weten we ook, dat het zuiver en alleen door gebrek aan leiding kwam, dat Van der Zande, die nederlaag tegen zichzelf leed. De T.C. van de K.N.A.U. had hem nooit naar Kocice mogen laten gaan....

Piet Vonck verbrijzelt Nederlands record op de 10 Mijl

uit PZC van 10 juli 1972

MIDDELBURG - Piet Vonck dronk voor het eerst sinds weken een pilsje. Geen alledaags tafereel, maar zijn geslaagde recordpoging op de door de Middelburgse vereniging Dynamo '70 georganiseerde wedstrijd op de 10 Engelse mijl was een acceptabele reden om op zijn manier eens uit de band te springen.

Na een gelijkmatige en uitgebalanceerde race schreef de kleine sympathieke Zeeuws-Vlaamse atleet geschiedenis, door het Nederlandse record van Geert Janssen met bijna 24 seconden te verbrijzelen. Reeds na enkele kilometers zag het er naar uit dat Vonck een serieuze poging zou doen op het record van de Nederlandse marathonkampioen. Na 5 kilometer had hij al een voorsprong van 21 seconden op het schema van Geert Janssen. In het verdere verloop van de wedstrijd consolideerde hij zijn winst op Janssen. Op de laatste kilometers, die hij in de stromende regen aflegde, zag hij zelfs kans om er nog een eindspurt uit te persen, waardoor Vonck eindigde op een tijd van 49.47.6 min. Het oude record van Geert Janssen stond op 50.11.

De gelukkigste man, na Piet Vonck, was ongetwijfeld coach Lex van Rie, die hem de laatste weken mentaal had voorbereid op de recordpoging. „Het ging geweldig. Piet Vonck is op het ogenblik optimaal in vorm en kan alles" zei een druipnatte Van Rie, die 16 kilometer op de fiets had meegereden en via gebaren zijn pupil op de hoogte hield van de tijden. Ook Piet Vonck gelooft niet dat hij met deze tijd al zijn kruit heeft verschoten. Weliswaar waren de weersomstandigheden (het was vrijwel windstil) en het traject uitermate gunstig om een snelle tijd te realiseren, maar vooral tegen het einde ondervonden de atleten veel last van de regen. Piet Vonck. "Je schoenen wogen wel vijf kilo. Ik weet zeker dat er nog een snellere tijd in zit als het niet regent en het bovendien windstil weer is".

Nederlandse top

Met die verbetering van het Nederlandse record heeft de Heikanter voor de zoveelste maal in het prille atletiekseizoen bewezen dat hij zonder meer tot de Nederlandse top op de lange afstand behoort. Na tien kilometer noteerde men zaterdag in Middelburg een tijd van 30.55 en dat is slechts 25 sec. langzamer dan de tijd die Egbert Nijstadt in Athene op de klokken bracht op de 10 kilometer. Vonck knoopte er zaterdag nog bijna 7 kilometer aan vast en wist het tempo van het eerste deel van de race vast te houden. Duidelijker bewijs van de kracht van Vonck (die ook dit seizoen reeds enkele malen de 10 kilometer binnen 30 minuten liep) is niet mogelijk. Het is dan ook volkomen begrijpelijk dat de wat emotionele Lex van Rie na afloop zei: „Als de ogen van de KNAU bestuurders nu niet opengaan weet ik het niet meer. Hij behoort gewoon tot de Nederlandse top.

Dat Vonck inderdaad niet bang hoeft te zijn voor een directe confrontatie met topmensen als Jos Hermens, Egbert Nijstadt en Geert Janssen (allemaal kandidaten voor Munchen) kwam ook zaterdag duidelijk naar voren omdat een groot deel van de top naar Middelburg was gekomen. Klaas de Ruiter (AV 34, Apeldoorn), Peter Frits (Metro Rotterdam), Piet van Alphen (AC Amsterdam), Piet Zuidveld (AC Amsterdam) en Van Ginkel uit Baarn, allemaal jongens die op de lange afstand toch wel iets in hun mars hebben, waren volslagen kansloos tegen het geweld dat Vonck vanaf de eerste meter ontwikkelde. Klaas de Ruiter en Peter Frits, die overigens ook geen moment in de buurt van de nieuwe Nederlandse recordhouder konden blijven, vochten onderling een aardig duel uit, dat de atleet uit Apeldoorn in de laatste kilometers in zijn voordeel besliste.

Achter dit duo legde Piet van Alphen, eenzaam vechtend, beslag op de vierde plaats. Piet Zuidveld en Van Ginkel zochten tijdens de tocht elkaars gezelschap en finishten in precies dezelfde tijd. Het was echter geen afgesproken werk of een wat misplaatste sportieve geste, want beiden haalden in de laatste meters alles uit hun moegestreden lichaam.

De Zeeuwen, Piet Vonck kun je nauwelijks meer tot de Zeeuwen rekenen, konden uiteraard niet meestrijden voor de eerste plaatsen. De beste Zeeuw was ook deze keer AV '56-atleet Kees Markusse die dit jaar op de langere afstanden al meer van zich heeft doen spreken, en de Zeeuwse records op de marathon en 20 kilometer in zijn bezit heeft. Zaterdag bevestigde hij de goede vorm van dit moment door op een zeer eervolle zevende plaats te eindigen. Het is typerend voor de moed van Markusse dat hij ook nu vrijwel altijd alleen liep en geen bescherming zocht bij andere atleten.

Tweede Zeeuw (we rekenen Vonck nog steeds niet mee) werd Hulst-atleet Wies van Houten die een aardig duel met AV'56 atleet Koos Oggel uitvocht. Wies van Houten werd elfde (55.07) en Oggel twaalfde (55.19) beiden waren uitermate tevreden over hun prestaties. Koos Oggel: „Je kunt nu wel naar Piet Vonck gaan kijken, maar daar schieten wij niets mee op. Vonck behoort tot de top van Nederland en wij zullen ons met een mindere klassering tevreden moeten stellen".

Simpelaar

Behalve vreugde over de prestaties van de Zeeuwen en in het bijzonder van Piet Vonck, heerste er ook een plezierige sfeer rond de wedstrijd omdat de zogenaamde Dynamo-zaak uit de wereld geholpen is. Weliswaar werd er met geen woord over gerept maar de komst van de voorzitter van de KNAU afd. Zeeland, Laurens Simpelaar naar Middelburg is toch wel een duidelijke hint dat het weer allemaal pais en wee is tussen de afdeling Zeeland en Dynamo. Tijdens de prijsuitreiking stak de voorzitter het atletiekbestuur van Dynamo een pluim op de hoed voor de prima organisatie. Hij had gelijk: Hans Bostelaar en zijn metgezellen hadden alles tot in de puntjes geregeld. Bostelaar had zelfs in samenwerking met Vonck het tijdschema opgesteld dat de basis betekende voor de geslaagde recordpoging.

Simpelaar sprak ook van een propaganda voor de atletiek. Ook hierin had hij gelijk, maar het slagen van deze 10 Engelse mijl heeft men voor een groot deel te danken aan de voorbereiding van de organiserende vereniging Dynamo. De route was nauwkeurig uitgemeten en langs de kant stonden tijdwaarnemers die de tussenstanden doorseinden naar microfonist Rien Mondeel die aan de finish het zeer deskundige commentaar verzorgde. Zelfs de regen was niet in staat om het humeur van de talrijke belangstellenden te bederven. Kortom een atletiekevenement waarvan er te weinig zijn in Zeeland.

Reacties
leuk om zo over de geschiedenis van de Zeeuwse atletiek te lezen
Martin Pruijsers - Middelburg - 06/05/2020 12:03:57


Reageer!     Alleen geregistreerde bezoekers mogen reacties plaatsen.
Ben je nog niet geregistreerd? Lees dan eerst onderstaande forumregels en registreer als je deze accepteert.

Achternaam: Wachtwoord:

Atletiek Zeeland stelt inhoudelijke reacties op artikelen zeer op prijs. Zorgvuldigheid is echter een voorwaarde. Een reactie dient daarom te voldoen aan onderstaande forumregels.

Forumregels Atletiek Zeeland

>Een reactie op een artikel moet vanzelfsprekend betrekking hebben op het artikel waaronder het wordt geplaatst.
>De reactie mag uiteraard niet in strijd zijn met de Nederlandse grondwet.
>Een anonieme reactie is niet toegestaan. Een dergelijke reactie wordt zo spoedig mogelijk verwijderd. Ook een reactie onder valse naam is uit den boze!
>De inhoud van een reactie valt onder de volle verantwoordelijkheid van de auteur. Uiteraard behoeft Atletiek Zeeland de inhoud van een reactie niet te delen of te ondersteunen. Voor de inhoud van een reactie kan Atletiek Zeeland derhalve op geen enkele wijze aansprakelijk of verantwoordelijk worden gesteld.
>Het forum is louter bedoeld voor onderlinge discussie over het hardlopen in haar breedste vorm. Reclame voor evenementen of wedstrijden, commerciële uitingen en soortgelijke bijdragen zijn niet toegestaan. Ook het overbrengen van persoonlijke felicitaties, bedankjes of anderzijds horen niet thuis in het forum.
>In de bejegening van andere deelnemers aan het forum dient respect en wellevendheid het uitgangspunt te zijn. Scherp discussiëren is uiteraard mogelijk en zelfs wenselijk, maar de reactie mag nooit bedreigen, beledigen, discrimineren of nodeloos kwetsen. De reactie mag ook geen privé-gegevens van derden bevatten.
>Een reactie dient kort en bondig te zijn geformuleerd. Bovendien dient deze voor een brede groep begrijpelijk leesbaar te zijn.
>Het gebruik van BLOKLETTERS is niet toegestaan. Voorkom ook onnodige spelfouten in een reactie door gebruik te maken van spellingcontrole.
>Atletiek Zeeland gaat uit van de goede wil van de forumdeelnemers. Reacties die niet stroken met de hiervoor genoemde forumregels, worden zonder enige uitleg uit het forum verwijderd.

Registreer hier en respecteer bovenstaande forumregels bij het geven van een reactie.
 
Recente Zeeuwse prestaties meer prestaties
05-07: Stratenloop Zele (6)
10 km Sven Vermeulen (PR 36.39)37.47  M40
10 km Jonnathan Duinkerke (debuut)40.02  Mse
10 km Arthur van Aartsen (PR 41.22)45.05  M45
10 km Wendy Wijnstra (PR 45.24)45.35  V35
10 km Maurice Steketee (PR 41.35)45.37  M35
5 km Wouter Verstraate (PR)16.05  Mse
04-07: Testwedstrijd Papendal (1)
1500 m Tim van den Broeke (PR 3.45.11)3.45.99  Mse
Atletiek Zeeland © 2020